Nieuws

  1. Home
  2. /
  3. Voorpagina
  4. /
  5. M. Vasalis – een...

M. Vasalis – een terugblik

16 oktober 1998 overleed de dichteres M. Vasalis in het Drentse Roden. Tijdens Het Grote Gebeuren blikken we terug op haar lange leven en het weinige werk dat M. Vasalis publiceerde. De dichteres die tussen 1940-1954 een drietal, klassiek geworden, bundels publiceerde is nog onverminderd geliefd bij een grote groep lezers en haar werk is regelmatig bewerkt voor toneel en muziek.

Op 13 februari 1909 komt Margaretha Leenmans ter wereld in Den Haag. In 1936 debuteerde ze met vijf gedichten in het tijdschrift Groot Nederland. Aangezien haar initialen M.L. niet als pseudoniem geaccepteerd werden koos ze voor M. Vasalis, gevormd naar Vazal, een synoniem van ‘leenman’. In 1940 debuteerde ze met Parken en woestijnen, waarmee ze het jaar erop de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs ontving. In 1939 trouwde ze met Jan Droogleever Fortuyn, hun eerste kind kwam in april 1940 ter wereld en tijdens de oorlog kregen ze nog twee kinderen waarvan er eentje stierf.

In haar tweede bundel De vogel Phoenix (1947) keert het verlies van een kind terug als thema. De familie Droogleever Fortuyn woont en werkt in Amsterdam, zij als zenuwarts, en in 1947 wordt het vierde kind geboren. In 1951 wordt Droogleever Fortuyn hoogleraar neurologie en verhuizen ze naar Stad. In 1954 verscheen haar derde bundel Vergezichten en gezichten. De opkomst van de Vijftigers in de poëzie maakte dat het schrijven haar moeilijk viel en eigenlijk wilde ze overnieuw beginnen. Ze pakte haar werk weer op en werd kinderpsychiater in Groningen. Begin 1964 verhuisde het gezin naar Roden en Vasalis ging in 1979 met pensioen. In 1974 kreeg ze de Constantijn Huygensprijs en in 1982 de P.C. Hooftprijs voor haar hele oeuvre, maar nieuwe gedichten schreef ze pas tegen het einde van haar leven en haar kinderen stelden op haar aanwijzingen de postume bundel De oude kustlijn samen die in 2002 verscheen. In 2006 volgde het verzamelde werk bij Van Oorschot en sindsdien is het niet meer uit druk geweest.

Tussen haar twintigste sterfdag en haar 110e geboortedag bespreken we dit lange leven op het festival met een aantal fantastische gasten. Biografe Maaike Meijer is daar vanzelfsprekend bij. De Groningse dichter Ronald Ohlsen interviewde M. Vasalis als student en beloofde haar dat nooit te publiceren. Dichter en literatuurcriticus voor Trouw en Vrij Nederland Rob Schouten zat in de jury die M. Vasalis in 1982 de P.C. Hooftprijs toekende en was als kind in behandeling bij haar. De jonge dichter Mieke van Zonneveld, met haar debuut Leger was ze dit jaar genomineerd voor de VSB Poëzieprijs, is een van de vele dichters die door M. Vasalis is beïnvloed. Zangeres Janne Schra neemt ook deel aan het gesprek.

In 2014 vroeg Reinout Douma, componist en dirigent van Noordpool Orkest, aan Janne Schra of ze het zag zitten om iets met het werk van M. Vasalis te doen. De concerttoer die hierop volgde was een groot succes en het album Vasalis dat in 2017 verscheen. 3voor12 schreef hierover ‘Schra zorgt er steeds weer voor dat de emoties je bij elk gedicht bij de keel weten te grijpen: ze zing loepzuiver en de luisteraar verstaat elk woord.’ Na de terugblik zullen Schra en Douma nogmaals laten horen hoe tijdloos het werk van M. Vasalis is.

Foto: Rob C. Croes